Voor de 5e keer werd onlangs in Amsterdam het Boeddhistisch filmfestival gehouden. Peter Van Kan ging kijken en sprak met voorzitter van het organiserend comité, Rob Lindeman.

De setting is werelds maar prettig. Tuschinski heeft van zichzelf niets spiritueels, maar als de lobby zich vult met verzorgd uitziende mensen van alle leeftijden, blijkt uit de rustige sfeer en het ontbreken van kauwgom dat er iets anders dan Top Gun 7 op het programma staat. In een hoek staan schermen waarop beelden te zien zijn van Tibet, of misschien Nepal, en incidenteel komt iemand in okerkleurige kleding voorbij. Uitbundig uitgedost is niemand.
 

Ik heb gekozen voor de documentaire over de dichter Alan Ginsburg, een van de bijna twintig films die tijdens het weekend diverse malen vertoond worden. Ginsberg was een van de vaandeldragers van de beat generation. Later werd hij boeddhist. Howl, over het gelijknamige gedicht vol vrijheidsdrang, drugs en (homo)seksualiteit waarmee Ginsberg Amerika schokte, is een heftige film. Mijn eerste vraag aan Rob Lindeman is dan ook:

Wat zou de Boeddha van Howl gevonden hebben ?
 

Ik moet zeggen dat ik me dat tijdens de eerste helft van de film ook afvroeg. Maar uiteindelijk heb ik het gekoppeld aan de eerste stap van het achtvoudig pad, juiste waarneming. Het gaat om het los komen van vooroordelen, van geijkte ‘waarheden’. En om daarmee tot acceptatie te komen. In dit geval van taal. Ginsberg gebruikte opeens een andere taal. De kunst is dan om niet te reageren vanuit een vooringenomen standpunt.

Meer algemeen getrokken: er is een breed aanbod van films. Hoe zijn ze gelinkt aan het boeddhisme ?
 

Bij een film over het leven van de Boeddha is dat duidelijk. Maar bij de meeste films is de link meer thematisch en gaat het om boeddhistische waarden.
Zoals ik in het voorwoord schreef, leven we in een tijd waarin individualisme en egoïsme vaak hand in hand gaan. We willen met de films juist thema’s als liefde, mededogen, tolerantie, acceptatie van anderen aan de orde stellen. En een uitgesproken boeddhistisch thema dat in meerdere films terugkomt, is de tijdelijkheid van materie en de eindigheid van het leven.
 

Hoeveel boeddhisten komen er naar het festival, en hoeveel mensen die nog geen boeddhist zijn ? :)
 

Laten we maar niet beginnen over de definitie van een boeddhist, want dan zijn we zo een paar uur verder. Ben je een boeddhist als de Boeddha je inspireert of pas als je elke dag mediteert ?
Je kunt ervan uitgaan dat vrijwel alle bezoekers enige affiniteit hebben met het boeddhisme en/of de boeddhistische levenswijze.
 

Hoeveel zijn dat er, en is dat aantal na vijf jaar nog groeiende ?
 

Een ruwe schatting: 6 -7000 mensen.
We hebben het wat professioneler aangepakt dit jaar, b.v. door op één locatie te gaan zitten. Dat was een goede keuze.
Er zijn veel festivals in Nederland en je moet je altijd afvragen of iets nodig is. Maar afgaande op het inderdaad groeiende aantal bezoekers en de waardering, lijkt er zeker een plaats te zijn voor een boeddhistisch filmfestival.
 

Wie betaalt het allemaal ?
 

De mensen die een kaartje kopen, een paar sponsoren en een beperkte subsidie. Daarmee zijn we net kostendekkend.

Zijn er ook bedrijven die sponsoren ?
 

Maar één. Ik merk dat men op een of andere manier in het bedrijfsleven een nog weinig helder beeld heeft van het boeddhisme. Het wordt geassocieerd met mensen in rode rokken of kale mannen die zingend over straat huppelen. Sommige religies haal je makkelijker door elkaar dan andere. :)
Maar als ik managers bijvoorbeeld vertel dat je de Boeddha kunt zien als een psychiater die een duidelijk antwoord op het menselijke lijden heeft gegeven, dan kijken mensen verbaasd op. ‘Hé, dat wist ik niet. Dat is interessant.’

 Dus, gezien het politieke klimaat, volgend jaar geld van bedrijven i.p.v. subsidie ?
 

Het is natuurlijk treurig als gerenommeerde orkesten het loodje dreigen te leggen.
Kijk, op zichzelf vind ik het redelijk dat als je iets wil, dat zichzelf in principe moet bedruipen. Maar als je moet concurreren met het buitenland waar orkesten op kosten van de staat draaien, of als geen subsidie betekent dat bepaalde kunstuitingen alleen nog maar voor de happy few zijn, dan vind ik subsidie gerechtvaardigd. Of het er voor het festival volgend jaar nog inzit, zien we dan wel.

 www.bffe.org