Een opniestuk van Peter Van Kan, destijds geweigerd door dagblad Trouw.

Het voornemen van minster Klink van Volksgezondheid om alternatieve genezers die de fout in gaan strenger te straffen (van overtreding naar misdrijf; maximaal 9 jaar gevangenisstraf) heeft uiteenlopende reacties opgeleverd. Verontwaardiging bij de tevreden consumenten van deze therapeuten; bijval bij een groot deel van intellectueel Nederland, waaronder Trouw columniste Elma Drayer. Alle aanleiding om te onderzoeken wat de oorzaak is van deze tweedeling, en wat de ratio is achter Klinks voornemen.

Wie claimt, dient waar te maken

Vooropgesteld: ondergetekende is van mening dat het belang van de zorgconsument een adequate en zo nodig strenge bewaking van kwaliteit rechtvaardigt. Wie claimt dient waar te maken of te stoppen, en wie door nalatigheid of ondeskundigheid schade toebrengt, dient zich daarvoor te verantwoorden en eventueel gestraft te worden.
Is strenger straffen van alternatieve genezers dus een terechte en noodzakelijke aanpak van een ernstig probleem ?
Het antwoord op die vraag is ‘nee’. De minister – en Drayer idem - geeft blijk van onbekendheid met het veld en van onbegrip voor de motieven van aanbieders en consumenten van natuurgeneeskundige therapieën. En het grootste verwijt dat men Klink kan maken is wellicht dat hij geen oog lijkt te hebben voor de kwalitatieve verbetering en het enorme budgettaire voordeel die te behalen zijn door in een eigentijdse gezondheidszorg verschillende benaderingen elkaar te laten aanvullen en versterken.

Het 'bewijs' is anekdotsich

Wat ontbreekt in de plannen van Klink en in de bijval die hij oogst, zijn conclusies van gedegen onderzoeken waaruit de ernst blijkt van de schade die natuurgeneeskundigen aanrichten. Die zijn er niet. Het ‘bewijs’ van misstanden is allemaal anekdotisch.
Zo noemt Elma Drayer een paar voorbeelden: Maria Sickesz verwijt zij vooral in ufo’s te geloven en in hoger beroep gelijk gekregen te hebben in haar zaak tegen de Ver. tegen Kwakzalverij. De onvermijdelijke zaak Sylvia Millecam (in 2005 overleden) wordt ‘recent’ genoemd.
Ook uit de terminologie blijkt dat Drayer geen weet heeft van de deskundigheden die naast de reguliere zorg al decennialang een belangrijke bijdrage leveren aan de gezondheid van de Nederlandse burger. Voor haar zijn het allemaal ‘wichelaars, kruidenvrouwtjes en andere dubieuze genezers’. Therapeuten die al tien jaar een praktijk voeren en lid van een beroepsvereniging zijn, gooit ze op een hoop met ‘Mr Mambo, helderziende, brengt uw partner terug’. Ze beschouwt de klanten van deskundige natuurgeneeskundigen als naïeve, misschien wanhopige maar in ieder geval fanatieke mensen, die met mooie praatjes en in ruil voor fopspenen het geld uit de zak wordt geklopt.

Huisarts en specialist verbolgen

Als we dan toch anekdotisch bezig zijn, dan kan het volgende voorbeeld een indicatie geven van het waarom van de aanhoudende populariteit van therapieën die niet of nauwelijks door zorgverzekeraars worden vergoed:
Kind heeft eczeem. Zalf van huisarts helpt niet. De specialist kijkt naar de huid en naar de zalf die niet hielp. Na twee minuten staan moeder en dochter weer buiten, met een receptje voor hormoonzalf. Jawel, hormoonzalf voor een kind van zeven. Het is een normale gang van zaken.
De moeder vertrouwd die zalf niet en kiest voor een natuurgenezer. Deze geeft een dieet en een middel dat volgens Drayer en Klink niet kan werken. De natuurgenezer voorspelt een proces van maanden heen en weer gaan tussen eczeem en astmatische klachten, met een geleidelijke verbetering. Zo geschiedt en het eczeem verwijnt. Moeder en kind blij; huisarts en dermatoloog verbolgen.

 Verklaring...

Vermenigvuldigt men dit voorbeeld met tienduizenden per jaar en dat decennialang, dan heeft men de verklaring voor de verontwaardiging die Klinks voornemen bij velen oproept.
 

Er is een interessante parallel met een andere misstand die volgens hetzelfde weldenkende deel der natie nodig aangepakt moest worden. Toen in de jaren ’70 teveel kinderen van gegoede komaf zich aansloten bij bewegingen als van Guru Maharadji, Hare Krishna en Bhagwan, werd de roep steeds luider om iets te doen tegen die oosterse sektes met hun hersenspoel-, geldaftroggel- en intimidatiepraktijken. Elk jaar kwam er wel een verhaal in het nieuws van een ontwricht gezin of een doorgedraaide zoon.
Uiteindelijk besloot de regering, op aandrang van Klinks partij het CDA, tot een grootschalig onderzoek als voorbode van maatregelen.
De uitkomst was pijnlijk voor de columnisten en andere intellectuelen die het langharige gurutuig hadden verketterd: er was met die bewegingen helemaal niets aan de hand. Alleen met de inheemse Jehovas en Amerikaanse Scientologisten was het mis.
 

Jaarlijks 1700 mensen

M.a.w.: voordat men met een kanon gaat schieten, is het noodzakelijk om terdege te onderzoeken of dit niet op een mug gericht is. Dit onderzoek ontbreekt. Nogmaals, elke gedupeerde patiënt is er een teveel. En dat in ziekenhuizen alleen al jaarlijks 1700 mensen overlijden als gevolg van medische fouten, is op zich uiteraard geen reden om niet-reguliere aanbieders een vrijgeleide te geven. Het zet de zaken wel in perspectief.

Als er in Nederland geen sprake is van grootschalige oplichterij door kwakzalvers, kan men zich afragen, wat is dan de motivatie achter Klinks kruistocht tegen natuurgeneeskundigen ? Hangt deze samen met die in de media, waarin de vereniging tegen Kwakzalvers en de KNVG de laatste jaren alle ruimte krijgen om hun standpunten naar voren te brengen ? Hangt het samen met het verbieden van 90 antroposofische geneesmiddelen die door huisartsen (!) jarenlang naar tevredenheid en zonder problemen zijn gebruikt ? Met het dreigende van de markt weren van voedingssupplementen waar tienduizenden burgers zich goed bij voelen ?
 

Klink schiet op het verkeerde probleem. De                                                 peperdure gezondheidszorg is verkokerd en verstard geraakt. Door protocollen, pakketten, voorschriften en verboden. Het op de markt brengen van een geneesmiddel kost minimaal acht jaar en een miljard euro. Dat betekent dat geneesmiddelen per definitie duur zijn. Goedkope natuurlijke alternatieven worden van de markt geduwd en gehouden. Geldstromen worden afgeschermd; lobbyisten maken overuren. Men mag het artsen, waarvan het overgrote deel hardwerkende oprechte geneesheren/dames is, nooit verwijten, maar iedereen die in het systeem functioneert heeft er baat bij als de patiënt ziek is en blijft.
Kortom, de zorg wordt onbetaalbaar en het systeem onbeheersbaar. Alle creativiteit wordt eruit geperst.
Voor veel niet-reguliere therapeuten geldt echter dat zij
- de levensstijl, inclusie voeding, van de consument centraal stellen
- de verantwoordelijkheid voor de eigen gezondheid van de consument benadrukken
- zoveel mogelijk natuurlijke middelen gebruiken (de farmaceutische industrie is een van de grootste vervuilers van het milieu)
- vele malen goedkoper werken dan reguliere therapeuten
Zij hebben met hun kennis en ervaring de afgelopen jaren gezorgd – over de hele linie van het veld - voor een fundamentele verandering in het denken over o.a. koorts, cholesterol, de rol van stress, voeding.

De verkeerde kant van de geschiedenis

Men zou zeggen: alle aanleiding om te streven naar een geïntegreerde gezondheidszorg, waarin de consument vrij kan kiezen uit verschillende kwalitatief verantwoorde benaderingen.
Als de minister in plaats hiervan zijn energie verkiest te steken in het verketteren en tegenwerken van een benadering die zijn sporen heeft verdiend en geworteld is in de samenleving, dan voert hij een ideologische strijd waarin hij zich plaatst aan de verkeerde kant van de geschiedenis.