Op 30 september vond er op het ministerie van VROM een hoorzitting plaats, in het kader van burgerlijk protest tegen het voornemen een blauwe anjer op de markt toe te laten.
Teler Wilbrord Braakman heeft niets tegen blauwe anjers. Behalve als die kleur te danken is aan genetische manipulatie.

Hieronder een ingekorte en geredigeerde versie van de tekst die hij voorlas tijdens genoemde hoorzitting.

Zorg

Vandaag ben ik naar Den Haag gekomen bij het ministerie van VROM, omdat ik mijn zorg mag uiten over het toelaten van een door genetische modificatie blauw geworden anjer. Wat door eeuwen in evolutie is ontstaan mogen wij, vind ik, niet in zijn kleinste eenheid in een laboratorium plots veranderen. Het is niet nodig om in het kleurenscala van bloemen één blauwe bloemsoort meer te hebben, en er zijn ook geen andere voordelen mee te winnen. Mijn bezwaren strekken zich uit naar alle ingrepen aan planten. Het waarom zet ik hieronder uiteen.

Ik was zestien jaar. Er kwam een chemisch fungicide op de markt, ijzercarbamaat. Een zwart poeder dat botrytis - zoals roest in graan - zou bestrijden. De groei van gewassen zou veel beter zijn. Maar heel opvallend was er twee jaar later voor het eerst een explosie van fusarium - een wereldwijde ziekte - in veel gewassen, met name de tulpen. Nu is botrytis met vele andere chemische middelen nog steeds niet geheel beheersbaar.
Het gebruik van chemische middelen is vanwege de bijwerkingen heel bezwaarlijk. Het natuurlijke bodemleven wordt met chemische stoffen constant van slag gebracht. Wormen worden gedood en water en lucht verontreinigd. Ik was geschrokken. Sindsdien ben ik waakzaam gebleven.

Wiens belang ?

Een twintig jaar geleden kwam de introductie van het veranderen van planten en dieren middels een andere samenstelling van DNA (genetisch gemanipuleerde organismen, afgekort GGO). De resultaten van de vele proeven en praktijkvelden met GGO wekken geen vertrouwen. Daarom heeft Zwitserland in 2008 besloten om de eerste drie jaar geen GGO toe te laten.
En waarom zou je het ook toelaten, terwijl geen boer of burger in Nederland hierom heeft gevraagd? Het is een kleine groep ondernemingen die uit zakelijk belang dit wil doorzetten.

Het gehele flora- en faunaleven wordt in zijn ziel aangetast.

In de negentiger jaren zijn de eerste velden met genetisch gemanipuleerd maïs aangelegd in de USA. Ik vernam dat boeren zeiden ‘alles goed en wel, maar ik zie geen vlinders en vogels meer op mijn land.’ Toen heeft de leverancier van dat zaadbedrijf geadviseerd om de dertig meter rondom die velden met ‘gewoon’ zaad in te zaaien. Dan zou de balans van flora en fauna in evenwicht zijn en blijven. ‘Vergeet dat effect maar, dat is ondoenlijk’ zeiden de boeren. Nu is zelfs gebleken dat het insectenleven - vlinders, insecten en bijen – wordt gedood, zowel op het land waar GGO’s op zijn verbouwd als in de wijdere omgeving. Het gehele flora- en faunaleven wordt in zijn ziel aangetast. Relaties en resonanties worden beïnvloed en verbroken. Genetische modificatie is een geforceerd proces met heel veel mislukkingen.

Negatieve gevolgen

Er zijn nu grote GGO monoculturen ontstaan. Transporten naar ver afgelegen landen. Soja is plotseling het favoriete gewas geworden. Verdrukking van locaal levende mensen en boeren. Doorgaande ontbossing. De kleinschalige landbouwer wordt van zijn land beroofd en/of kan geen goede kringlooplandbouw in zijn omgeving meer opbouwen. We kunnen vaststellen dat het huidige marktsysteem er nog meer door wordt ontregeld. Het blijkt onrechtvaardig te zijn en uit de optiek van ecologie een grote vergissing. De boer mag niet zelf het zaad en de stekken voor volgend jaar meer telen. Hij gaat afhankelijk worden van enkele grote bedrijven. Het is landbouwkundig, logistiek en ecologisch gezien onwerkelijk en onpraktisch geworden. Eenheid is verloren geraakt, energie verzwakt.
Meer dan 50.000 boeren hebben in India de laatste decennia een einde aan hun leven gemaakt door uitzichtloosheid. Mede door de GGO katoen in 2005, waarvan de gewasresten dodelijk bleken voor de schapen die ervan aten. Mensen zijn, door ander en meer verscheiden voedsel, de laatste jaren groter geworden. Dat zit nu in hun genen. En zo is met stelligheid een negatief gevolg te verwachten van het consumeren van GGO voedsel. Veel proeven hebben het negatieve en ongezonde gevolg al duidelijk getoond.
Nu ligt de opmerking voor de hand dat bloemen, een blauwe anjer niet worden gegeten. Maar de genen zitten ook in de gewasresten, en wat daarmee gebeurt is niet te voorzien.

De boer mag zelf niet meer telen.

Dit is geen pleidooi tegen techniek. De kleinschalige landbouw kan zeker met techniek worden geholpen. Met de functioneringsprincipes van ‘bioniek’ nog beter. Daarmee vloeien biologische en technische toepassingen samen. Zo kan je overbeweiding voorkómen, grond optimaliseren, diversiteit vergroten, rustperiodes en ritmes waarderen, inzicht in het weer benutten. Kortom, de levensvatbaarheid van de natuur binnen de landbouw kan sterk worden vergroot. Herstel van grote ontboste en geërodeerde gebieden tot ecologische eenheden is mogelijk. Dan kan er op een duurzame manier voldoende voedsel voor de wereldbevolking worden geproduceerd. Er is in de kring van GGO voorstanders blijkbaar gebrek aan kennis van (of interesse in) wat met gezonde grond en cultuurvoorwaarden mogelijk is.

Nu stoppen

De universele, holistische werkelijkheid is deze: in ieder deel is de informatie aanwezig van de gehele plant. Bij het toepassen van GGO technieken wordt deze noodzakelijke organische basis losgelaten. Het levert geen duidelijk voordeel op – ‘het kan de honger verminderen’ is een fabeltje gebleken - terwijl gevaren op meerdere vlakken zijn gebleken. De schade die zal ontstaan, kan niet op de veroorzakers verhaald worden. Daar draait straks de burger voor op.
Daar passen wij voor. De waanzin van GGO moet nu worden erkend en gestopt.