Een gesprek met muzikale bruggenbouwers.

Het levensverhaal van de van oorsprong Duitse Prem Joshua leest als een spiritueel sprookje:

Als kind was Prem uiterst muzikaal en tijdens zijn puberteit speelde hij in een groot aantal jazz-, rock- en fusiongroepen. Op 16-jarige leeftijd maakte hij kennis met de sitarmuziek van Ravi Shankar en was hij verkocht. Hij stopte met zijn studie en reisde naar India. Daar aangekomen raakte hij gefascineerd door de leringen van Osho, trad toe tot zijn commune en kreeg bovendien intensieve sitarlessen van Ustad Usman Khan.
Na enkele jaren keerde Prem Joshua terug naar het westen om zich te ontwikkelen tot succesvol muzikant. Hij heeft tot dusverre zo’n 14 albums uitgebracht, variërend van ingetogen meditatiemuziek tot downtempo lounge. De concerten van Prem Joshua zijn een belevenis, waarbij je helemaal in de muziek kunt opgaan.
Tussen de concerten door was er even een moment tijd voor een kort gesprek met Prem Joshua en zijn bandleden.

NB Op 9 september speelt de band in de Sugar Factory in Amsterdam. Zie de informatie onderaan het interview.
Voor EM lezers geldt een korting van € 5 op de tickets.

Kunnen jullie omschrijven wat voor soort muziek jullie spelen?

Prem Joshua:
‘Onze muziek is diep geworteld in oorspronkelijke Indiase 'raga' muziek en zijn fascinerende ritmes. Tegelijkertijd is het zeer eigentijds, omdat ons muzikale spectrum elementen uit de Jazz, Funk, Lounge, Chill Out en Trance bevat. Op deze manier creëren we onze geheel eigen en unieke 'Indo-Global' sound.
Van de afgelopen dertig jaar heb ik twaalf jaar in India gewoond, waar ik mijn tijd heb besteed aan het steeds verder uitdiepen van de complexiteit van de Indiase muziek. In die tijd is deze band gevormd. Hoewel ik Indiase klassieke muziek studeerde, had ik er geen interesse om deze zomaar te kopiëren. Onze passie en ons plezier ontstaan juist op het punt waar oosterse en westerse culturen elkaar ontmoeten - of zelfs botsen.

Onze passie en ons plezier ontstaan juist op het punt waar oosterse en westerse culturen elkaar ontmoeten

Vanuit dat punt wordt muziek hergedefinieerd en vinden vernieuwende experimenten plaats. Daarbij wordt de vrije ruimte voorbij de grenzen van tradities onderzocht, met respect voor de diepte van eeuwenoude muzikale wijsheid.’

Past de muziek die jullie spelen binnen jullie definitie van 'wereldmuziek'?

Satgyan Fukuda:
‘Absoluut! Het is een muzikale versmelting van verschillende culturen; een viering van onze verschillen; een doorbraak naar nieuwe muzikale dimensies. Onze band is in de laatste vijftien jaar altijd een internationaal fenomeen geweest. Ik kom bijvoorbeeld uit Japan. Andere muzikanten komen uit India, Iran, Marokko, de VS, Singapore, Duitsland. Onze verschillende culturele achtergronden vormen de brandstof voor ons creatieve potentieel. Of we nou in Jakarta, Dubai, Tel Aviv, Bombay of Parijs spelen - ons publiek is altijd gefascineerd.

Het is als een nieuwe internationale taal!

In dat opzicht bevat 'wereldmuziek' ook een politiek aspect voor mij: terwijl politici en religies angst verspreiden, omarmt wereldmuziek andere culturen! Het is als een nieuwe internationale taal! Zij die kunnen horen, begrijpen dit!’

In jullie muziek creëren jullie een brug tussen polariteiten die tot nu toe onverenigbaar leken. Aan de ene kant het melodieus-meditatieve karakter van traditionele Indiase instrumenten -- aan de andere kant dansvloer beats en groovy loops -- resulterend in een nogal unieke sound. Kunnen jullie daar iets over zeggen?

Chintan Relenberg:
‘Etiketten als 'meditatief' of 'dansvloer' hebben de neiging verkeerde en beperkende ideeën te creëren omtrent onze muziek. Maar wie onze concerten heeft ervaren, gooit deze beperkende concepten meteen overboord. Onze muziek is het bewijs dat Indiase klassieke muziek of Soefi poëzie ook dansbaar kan zijn! Voor ons is het niet of-of! Waarom zou je alleen fragmenten kiezen? Muziek zou intelligent moeten zijn; het zou op alle niveaus tot ons moeten spreken. Het kan wild en extatisch zijn; het kan diepe gevoelens aanroeren; het kan stilte creëren. Deze 'grensoverschrijdingen' overkomen ons op natuurlijke en zachte wijze.’

Hoe leert iemand nou daadwerkelijk Indiase muziek?

Raul Sengupta:
“Ik studeer al jaren in Calcutta bij één van de meest gerespecteerde meesters op het gebied van Indiase ritmes, de beroemde tabla virtuoos Shankar Ghosh. Dat is echt 'old skool'. De meester zelf is de leraar - hij speelt, de student herhaalt. Op deze manier wordt het oorspronkelijke muzikale erfgoed rechtstreeks overgedragen op de volgende generatie. Door jaren oefenen en studeren, wordt iemand volwassen en bereikt het concert niveau. Maar je blijft leren, dat is de complexiteit van Indiase muziek. Eén leven is niet genoeg om deze kunstvorm volledig uit te diepen.’

Eén leven is niet genoeg om deze kunstvorm volledig uit te diepen

Hoe is het mogelijk dat een Duitse muzikant een ster in India wordt maar thuis relatief onbekend blijft?

Prem Joshua:
‘Indiërs hebben een sterk en intuïtief gevoel voor hun eigen muziek. Als een niet-Indiër hun muziek goed speelt en de pure essentie weet te pakken - en het tegelijkertijd op een nieuwe en wereldse manier interpreteert - dan ervaart de moderne Indiër zijn eigen cultuur vanuit een meer mondiaal perspectief. Ik denk dat dit ons enorme succes in India verklaart. Maar we hebben ook een steeds groeiende en gepassioneerde aanhang in Europa en ook in de VS. Voornamelijk in de wereldmuziek-, yoga- en 'vrije dans' scenes.’

Osho

De erkenning door het Indiase volk raakt me diep. Bijna geen land op deze planeet ondergaat zulke dramatische veranderingen als India. Het land ervaart een enorme economische groei en de sociale structuren veranderen als nooit tevoren.'

Onze muziek reflecteert deze veranderingen en tegelijkertijd blijft ze verbonden met India's oude doch tijdloze wortels.

www.premjoshua.com
Meer informatie over het concert op 9 september via www.lightspirit.nl of 06-18534480.
Voor de korting van € 5 hoef je slechts te vermelden dat je dit EM artikel las.