Reacties naar aanleiding van het artikel "Codex Alimentarius; Zegen of vloek"

GroenLinks

‘GroenLinks ontvangt vaak verontrustende mails met vragen over het horrorscenario dat geschetst wordt inzake de Codex Alimentarius. De Codex Alimentarius is een verzameling van internationaal geldende wetten en regels over werkwijzen, richtlijnen en aanbevelingen met betrekking tot voedsel, productie van levensmiddelen en voedselveiligheid. Het klopt dat er voorstellen zijn gedaan om te komen tot een 'Richtlijnen voor vitaminen en mineralen als voedingssupplementen'. Wij hebben op dit moment geen reden om aan te nemen dat deze richtlijn daadwerkelijk geïmplementeerd zal gaan worden. Zeker niet op de manier zoals die genoemd wordt door critici. Ook hebben wij geen aanwijzingen gevonden voor de bewering dat voedsel bestraald zal gaan worden, vitamines verboden of andere van dergelijke horrorscenario's. De zorgen over de codex lijken overtrokken, voorlopig is er dus geen reden tot zorg.’

VVD

‘De informatie die wij tot op heden van het kabinet hebben ontvangen maakt dat de VVD op dit moment de lijn van het kabinet volgt.’

PvdD

‘De Codex Alimentarius omvat de eisen die worden gesteld aan de voedselveiligheid van producten die internationaal worden verhandeld. De Codex speelt een belangrijke rol bij handelsconflicten, omdat op grond van Codexeisen producten aan de grens mogen worden geweigerd als zij niet of onvoldoende aan de veiligheidseisen voldoen. Daarmee is de Codex een belangrijk instrument voor het reguleren van de wereldhandel.

De Partij voor de Dieren vindt echter dat het ook een tandeloos instrument is omdat de Codexeisen op het gebied van voedselveiligheid zeer minimaal zijn, en omdat het proces om tot de eisen te komen zeer stroperig en langdurig is. Bovendien hebben lobbyisten van de grote multinationals een actieve inbreng in het opstellen van de eisen, waardoor handelsbelangen de boventoon voeren. Zo zijn in 2005 in de Codex normen vastgesteld voor voedingssupplementen, mineralen en vitaminen. Deze maken het verplicht om beperkende maximumdoses voor vitaminen en mineralen in te stellen, en om claims dat voedingssupplementen, vitaminen en mineralen geschikt zijn voor gebruik bij de preventie, verlichting, behandeling of genezing van ziekten te verbieden. Dit verbod kwam mede tot stand onder grote druk van de farmaceutische industrie, die bij de Codex-onderhandelingen een belangrijke vinger in de pap heeft. Door deze eisen te stellen willen zij voorkomen dat natuurlijke mineralen en vitaminen concurreren met de eigen producten.

De Partij voor de Dieren vindt dat een ongewenste gang van zaken en zal zich daar waar mogelijk hard maken tegen de macht van multinationals in de Codex. Bovendien vinden wij dat consumenten de vrijheid moeten behouden om die voedingssupplementen aan te schaffen die zij willen.

Een groot gebrek van de Codex is dat deze zich alleen richt op voedselveiligheidseisen ten aanzien van de producten en het productieproces en de omstandigheden waaronder een product wordt geproduceerd buiten beschouwing laat. Bijvoorbeeld eisen ten aanzien van dierenwelzijn, kinderarbeid, ontbossing, eerlijke handel etc. zijn geen onderdeel van de Codex onderhandelingen. De Partij voor de Dieren vindt dat een groot gemis.

De Partij voor de Dieren heeft dus niet veel vertrouwen in de Codex Alimentarius als een instrument om de vrije wereldhandel te reguleren en ziet liever dat de Non Trade Concerns (zoals dierenwelzijn, arbeidsomstandigheden, milieu en klimaat) een plek krijgen binnen de WTO onderhandelingen zelf. De Partij voor de Dieren heeft er diverse malen bij de regering op aangedrongen het belang van deze Non Trade Concerns te blijven onderstrepen in de vergaderingen met de Europese Commissie.De Europese Commissie heeft namelijk één onderhandelaar voor de hele Europese Unie, waardoor Nederland niet zelf direct kan onderhandelen in WTO verband.
De Codex-onderhandelingen spelen zich ook met name af op Europees niveau, maar de Nederlandse overheid heeft een actieve rol in de Codex-commissies (zie voor contactpersonen www.codexalimentarius.nl). U kunt ook via een maatschappelijke organisatie deelnemen aan de Nederlandse voorbereidende debatten over het Nederlandse standpunt. Het parlement heeft een bescheiden rol in deze Codex-vaststellingsprocedures, maar daar waar mogelijk zullen wij onze stem laten horen.’

Link naar Kamervragen over de Codex van de PvdD (+ antwoorden)
http://www.partijvoordedieren.nl/content/view/148//Fractie/view/kamervragen/530

(Ver boven de gevraagde 150 woorden, maar inzet dient beloond te worden. Redactie)

Overige reacties

Veel zaken die in de Codex genoemd en gereguleerd worden hebben betrekking op de toepassing van voedingsdoorstraling, antibiotica in voeding en toevoegen van extra hulpstoffen aan voedingsmiddelen. Hier hebben producten met een Demeterkeurmerk in principe niet mee te maken. De verplichte aanduiding van hulpstoffen op etiketten juichen wij alleen maar toe.
Indien de Codex zou verplichten om hulpstoffen toe te voegen hebben wij daar uiteraard bezwaar tegen. In Brussel wordt er dan ook door Demeter Internationaal gepleit tegen dergelijke maatregelen. Momenteel is het niet aan de orde dat producten uit de schappen van de winkel om deze redenen verwijderd moeten worden.

Demeter

Alle voedingsmiddelen zullen, of deze nu afkomstig zijn van grote multinationals en van kleine bedrijven, aan de eisen van de Warenwet moeten voldoen. Dat er daarnaast een nuttige rol is voor de internationale Codex Alimentarius leidt geen twijfel. Alleen grote organisaties kunnen zich de moeite en kosten permitteren te participeren in de internationale onderhandelingen over de Codex. Dat hoeft niet altijd erg te zijn, want er komen zo ook goede dingen tot stand. Het gevaar dat kleinere organisaties de middelen ontberen om aan dit overleg deel te nemen, waardoor hun (vaak op creatieve wijze tot stand gekomen) productkwaliteit niet tot zijn recht komt in de aanpak van de Codex, kan ondervangen worden. Een manier om nieuwe initiatieven van kleine ondernemingen, bv gericht op de natuurlijkheid van voedsel, niet de nek om te draaien is om de de richtlijnen van de Codex niet in de wet te verankeren maar deze als een vrijwillig label (dit product voldoet aan de eisen van de Codex Alimentarius) te hanteren.
Prof. Bastiaan Zoeteman